Thursday, April 27, 2006

ISURONAK A SUMUROT KENKA

No alun-onennak alinuno ti taaw,
alawennak.
No matnagak nangato a derraas,
awidnnak.
No itayoknak pegges ti alipugpog,
sallukobannak.
No pirsayennak awanan asi a kabusor,
salingdannak.
No baludennak nakaro a buteng,
ruk-atannak.
No mapuyupoy malpayen a namnamak,
papigsennak.
No madudog pusok iti pait ken saem,
pabilgennak.

No agkallautang dagiti sakak mayaw-awandan,
iturongnak.
No aganug-og kararuak pannakatnag iti basol,
pakawanennak.

Agyamanak, Diosko,
Iti agnanayon a kaaddam ditoy sibay,
Ayat ken asim awan patinggada.
Isurunak kadi, Apo, a sumurot Kenka.
Agrukbab ken agtulnog iti pagayatam.
Ta isu't maiparbeng ken makaay-ayo
Kadagita matam.

AGPAKADA KEN SUMANGPET

Adda dagiti kanito a naragsak, naisemka
Ta iti ridaw 'ta pusom rummuar-sumrekda
Isuda nga nagbariw-as iti ganggannaet nga umok
Ket iti isasangpetda, anian nga irut arakupda
Lua ti ragsak; agek a poyupoyan ti darang
Dagiti puso nga agpipinnateg.
Adda met kanito a nasugpet 'ta isem
Mailiktad 'ta agdan, di ammo no maulianto manen
Ket anian a pait dagiti margaay a sangsangit
A kasla dimonto idan makita iti agnanayon.

Ngem bay-am nga adda rummuar-summrek
Kas iti kalgaw, dumteng met ti panagtutudo
Dagiti kinelleng agaangawto manen dagiti raep
Iti panagani, mapnonto manen ti sagumbi dayta pusom
Iti ayat a dinto pulos matakadan...

Sunday, April 23, 2006

PANAGUBING IDIAY BARIT

Sapsapulek ti panagubingko kadagiti tay-ak
Nga agpapaarab ni sawak; agsiloak pay
Iti tukling ken pugo... nagganas ketdin ti nagbanniit
Kadagiti buntiek iti libtong a ramram-edan
Ti dissuor iti mulagat ti matuon...

Ngem awandan kadagitoy! Karuotan daydi bakir
Kimraangen dagiti waig, batibat ken ungaw
Ti panagubingko idiay Barit...

GEMGEM TI ANGIN

Dinak pulos ilili uni dagiti riari
Idusennak ketdi ti dagaang ti sardam
Ket agkutukot dagitoy tumeng iti aplaw
Tin angin a kasingin dagiti alindadaw -
Adda batibat a gubuayen dagiti balikas
A rumrumsik iti beggang ti bileg ti landok
A tammudo ti panungpalan; imaso kadi
Ti gumilgil-ayab a buneng ti kalintegan
Iti maysa nga kararua a nagbiddutan?
Diak maawatan no apay a madarusoyak
Iti ling-et iti appupo ti naimeng a nalamiis
Nga uppat a sulina a lubong; alimbasagenak
Ta ammok a maukomak no lintegak ti killo -
Ket diak maigawid ti mangemkem iti butuabutuag
A tugaw: ta iti nakabingngi a desarming a tawa
Masiripko dagiti mayagyagyag a gemgem
Iti angin; kayatda a sindian pabelo ti kinapudno -

KELLENG

Agrangrangawak ti sabong
nga agar-arimasa
Iti linnaaw bigbigat. Masansan
A matimudko ti ibit dagiti maladaga
a mamaw
Iti kunnot, bisong ken apros dagiti inna
a napan nakigasanggasat
kadagiti adayo a daga.
Ditoy ti nangdungdung-awak
Iti ubing a pimmusay a nanga iti basura
Iti runiet a kinapanglaw idiay Tondo,
Idiay Santa Maria ken Darayday.
(Nagudua ti pusok idi magaburan
a sibibiag
dagiti kapatadanna kadagiti gabsuon
a rukrukitenda idiay Payatas:
Siasino itan ti makalagip kadakuada?
Siasino ti mangituloy iti arapaapda?)
Ket ditoy, agitugkela latta iti kandela
Para kadakuada a biktima
dagiti arabas iti turay.
Ngamin, mangmangegkoti timekko
Iti timekda nga agbirbirok iti sanggirda.
Inaldaw nga agpurosak iti apuy iti init.
Iti parbangon rugiak ti agkali
iti balitok ti bulan
Iti tudtudo ken kalgaw rambakak
dagiti babassit nga aramid
iti rikus ti inaldaw a pagbiag.
Ti danum isu ti dara ti daga
Ti kasaor ti di aggibus nga angesna
Ngem sibugak iti isem ti parbangon
Ti katawa iti agsapa, sam-it iti dayyeng
iti aglikig
Ti unnoy ken sirmata iti sardam.
Ditoy, inaldaw nga iwagaywayko
ti baderak
a mangidupag iti kunniber,
sangsangit dagiti babassit
uray tipanaginkukuna, ti allilaw
dagiti ipagarup a kakabsat
a mabalin a pakapasagak.
Ay, dagiti sibeg a mata
kumalay-atda iti pagwanawanan
dagiti arrap a tarigagayda!
Ay, ti pait ken sam-it ti biag!
Agrangrangawak iti sabong
Nga agar-arimasa iti linnaaw ti agsapa:
Ibaklayko ti sangolko
Iti kelleng nga isu ti kararua
ti Dios a saan a Makita.

Thursday, April 06, 2006

SIKANTO LATTA, DUNGNGO

dungngo, saanakto koma nga agdung-aw
no iti sipnget alun-onennan ti aldaw,
ngem ketdi ikutamto latta dagiti balikas
umanges-anges patinayon naumbi nga arasaas.

koma awantot' lua manakanak
iti lagip agkarkarayamto latta a ragsak,
diak palugodan a diram-osannakat' ladingit
no lumnekton inap-apungolta nga init.

sardam man wenno tengngat' rabii
abalbalaykonto impasagrapmo a sudi,
kadagiti tikag ken salemsem
ikutakto dagiti impinasmo nga isem.

kadagiti rabii mariknamto koma
kinasin-aw panagipategko kenka,
kalasagmo no panawen manulisog
ket umarrabis angin a dumisnog.

dungngo, siaaddakanto a kanayon
sibayko kadagiti rabii ken parbangon,
awanak man dita denna a masirayan,
saan a rason dayta a sikan napanawan.

isanengmo nga'd daytoy dita barukong,
panangipateg a manglapunos kadagiti sarurong,
tapokton dagitoy balballawas
sikanto latta, dungngo, innak yar-arasaas.

AMIN 'TOY BIAGKO... AMIN 'TOY KARARUAK

Bay-am a yebkasko di masbaalan
A ragsak panangaklonmot' maikadua a dawat
Idir-ik nadarisay a pakawan basolko a nakas-ang
Supusopak adu a rabii a nalibtawak, nagkurangak
Ngamin naranggas napait ti kalman...
Agpapasak: agsadagak 'ta nabara a barukong
Aglangoyak, agliplipias a dungngom
Yetnagko met amin toy biagko, ken kararuak
Amin a panunot, arapaap, amin-amin
Itagbatko iti bato: dinton pulos a maulit
Sana-ang, apges ti napalabas
Ti ayat pasantakenta ketdi manen
Ket sarabuenta -- data a dua -- ti bannawag.

GAWAT MANEN, KABSAT

Gawat manen, Kabsat
Agkapetay manen iti kinirog a bagas
Nga inasukaran ti sangkatedted a diro.
Pamarayan nga agalmusar
No awan lames a maburakan
Iti rama idiay puttot.

No apay ketdi a nakirang dagiti tukak
A masilawan dita pay-as
No kastoy a tiempo?

Naatap met dagiti pagaw
A dumap-aw dita tambak.
Kasda la kinimat
Bileg dagiti silo ken palsi-it.

Gawat manen, Kabsat
Ta uray narayok a bugguong
Di makiddaw wenno madawat
Ken ni kaaruba wenno kabagian

Uray impettak a makatis
A Naideppel iti asin
Awan padat' imasna
No agkidagti saraaw.

Gawat manen, Kabsat
Ta uray isem ni baket
Napaidam ken nasugpet.

AWAN MASURAT KO NGA AGPAAY KENKA

Adda ray-aw a maallon iti plumak
a nakatangad. nabekkel nupay sinsinan
kadagiti nagarawigaw a ramay, a mangkumkumpas
iti rabaw lamisaan dagiti baed nga aweng
a mangipalagip ti kinakawaw dagiti nota
a para kenka.

Agsala pay dagiti tumeng a naktanganen iti sirok
ti manglalailo a lamisaan iti napaut a darikmat
iti panangkuyegyegko iti kusayak a mangpampag
karkarna a tapok nangabungot dagiti lagipko
maipapan kenka.

Wen, ta langit ko dagiti nakusnaw nga ulep iti ngatuen
dagiti agtutuglep a matak, mangallilaw iti ubbog
ti nalitem a tinta a pagtaudan nalitaw a rikna
(a tinenneb ti ballatinawnga ayat); balabalek
ti kinadatdatlag ken kinaulbod ti riknak
a dimo man rinikna iti pannakariribukko
iti yaadayom a di nagpakada iti rason
a maigapu met laneng kenka...

APAY, AYA, NGA AY-AYATENKA?

Maawatannak iti maregmeg a biddutko
Mapakawanka iti di naigagara a babakmo.

Kailiwnak iti apagdarikmat a kaawanko
Igawidka iti barukongko iti yaadayo.

Tapatannak umbi balikasmo iti pasugnodko
Ililika iti anus ay-ayo ita pauyo.

Darangnennak iti dungngo iti kalamiisko
Arakupenka iti namnama iti upaymo.

Tarabayennak iti let-angti kinapudno
Kibinenka iti takiag a talgedmo.

Sainnek ti sumngay a ladingitko
Rag-ok ti maipasngay a ray-awmo.

Patpatgennak ammok: iti amin a wagas
Il-Ilalaenka ammom: bara ayat di agkupas.

TI KAWITAN

Kakkakaok, itarektek ni Kawitan;
Apagbiit, ni Upa inna sinarigsigan.
Idi nakarikus bassit, napannan sinakayan;
Immamegna ti daga sana nagpapasan.

Sinippitna ti makabibineg a dungngo;
Sangapirit nga tapingar ni Upa natudio.
Apagapamanlaeng nagpigerger napalalo
Iti imas, sam-it, ganas a nakaro.

No kasta met koma laka ni balasang,
Di kad' mapukaw praktis masaysayang.
Kasano? Kaanonto? Baka rupak tumarabang?
Uray mayat met laeng ta pagusna aglubiang.

LEONORA

Addaka a kalbit iti pul-oy sardam
Iti unnoy dagiti miilillili a bulong
Iti dayyeng aglulumba a dalluyon
Wen, Leonora, saanto nga aglibak
Dagiti allon iti Torres Bugallon
Ta addaka nga ayug mayurit a binnatog
Ray-aw mawaw a kararuak
We, di aglibak dagiti partaan
Bagnosko iti nawatiwat a danak
Parola ti mangliwengliweng a biag
Umaykan a taklin awitko a dagensen
Ta sika a mangparangen segden ti karayo
Ken linnaaw ti kapanagan barukongko
A samiweng alimbasag ti parbangon
Ngarud bay-am nga asakek ti dalan
Ta baliwak a bangonen kaipapanak
Iti appupot' kabus a bulan
Tapno saanton a rumtab ti sugat
Nga impaay dagiti tugot
Iti kapanagan ti panawen.

ILALAEM

Agar-arimukamok latta ti sanaang ti kaadayom
Tungpal agpayakapak ti kalikagum nga umapon
Sabali nga imeng dagiti marukoden a malem;

Pagsuekan ti asimbuyok ti kanigid nga ud-od
No marmarbibi ti kalapati nga agsubli
Iti sagat a pangngeddeng ti puraw a babai?

Ilalaem ti anglem ti agsubli a nakem
Ir-irutan a talebteben apros pannakaawat
Ti saninglot a bugas baliigi-gutigot manakana;

Naitangkalmon ti isem iti murdong ti duayya
Agindurog metten ti rennek iti umet-et
A panagaliwaksay ti napag-ot nga ut-ot pannubok.